เลิก งง NodeMCU ทำไมมีหลายเวอร์ชั่นนัก

NodeMCU หลายท่านที่เข้ามาอ่านคงกำลังอยู่ในวังวนของความ งง ว่าทำไมชื่อ NodeMCU มันมีหลายเวอร์ชั่นจัง ซื้อมาแล้วเขาเรียกว่าอะไร มีข้อเสียยังไง แล้วควรเลือกตัวไหนดี บทความนี้จะเผยรายละเอียดทั้งหมดกับ NodeMCU ทั้งแต่ขั้นเบสิกจนไปถึงลึก ๆ จากประสบการณ์คนขาย NodeMCU ไปมากพอสมควร

NodeMCU คืออะไร

NodeMCU เป็นชื่อบอร์ดพัฒนา เป็นชื่อแพล็ตฟอร์ม เป็นชื่อกลุ่มนักพัฒนา และเป็นอะไรหลาย ๆ อย่างในตัวเอง ในสมัยเริ่มแรกที่ ESP8266 เริ่มบูมใหม่ ๆ ในขณะนั้นมีแค่โมดูล ESP-01 เท่านั้นที่คนทั่วไปสามารถหาใช้งานได้โดยง่าย การสั่งงานจะสั่งผ่าน AT command ซึ่งต้องต่อเข้ากับบอร์ดไมโครคอนโทรลเลอร์บอร์ดอื่น ๆ เพื่อควบคุม สั่งงานผ่าน Serial (หรือ UART / RS232) ในสมัยนั้นหามองทางเลือกอื่น ๆ นอกจากผ่าน AT command ก็มีการพัฒนาเฟิร์มแวร์เองด้วยภาษา C ผ่าน SDK ของผู้ผลิตชิป ด้วยความที่ SDK มันใช้ยากมากกกกกกก ทำให้ไม่ค่อยได้รับความนิยมเท่าไร ส่งผลให้คนใช้ AT command กันมากกว่า จากนั้นชื่อ NodeMCU ก็ถือเกิดขึ้นมา ในฐานะของแพลตฟอร์มหนึ่ง ในแพลตฟอร์มนั้นประกอบไปด้วยบอร์ด NodeMCU 0.9 ที่รวม ESP8266 เข้ากับวงจรแปลง USB to Serial พร้อมวงจรเข้าโมหดอัพโหลดโปรแกรมอัตโนมัติ ทำให้บอร์ดนี้สามารถอัพเดทเฟิร์มแวร์ให้ ESP8266 ได้โดยง่าย และแพลตฟอร์ม NodeMCU ยังรวมไปถึงเฟิร์มแวร์สำเร็จรูปที่เรียกว่า Lua Rumtime คือเฟิร์มแวร์ที่เป็นตัวแปลภาษา Lua , แพลตฟอร์ม NodeMCU ยังมีเครื่องมืออื่น ๆ อีก เช่น  NodeMCU Flasher เป็นโปรแกรมใช้อัพโหลดเฟิร์มแวร์ , ESPlorer ใช้เขียนโปรแกรมภาษา Lua แล้วอัพเข้าบอร์ด NodeMCU ด้วยแพลตฟอร์มที่มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อนักพัฒนามาก ๆ ทำให้ดึงกลุ่มนักพัฒนาส่วนใหญ่เข้ามาในแพลตฟอร์มได้ เรียกได้ว่าช่วงนั้นแพลตฟอร์ม NodeMCU เติบโตก้าวกระโดดมาก ตัวบอร์ด NodeMCU 0.9 ขายดีเป็นเทน้ำเทท่าเลย

แต่แพลตฟอร์ม NodeMCU บูมอยู่ได้ไม่นานนัก กลุ่ม ESP8266 Community Forum ร่วมกันพัฒนา ESP8266 core for Arduino ขึ้นมา ซึ่งเป็นชุดพัฒนาเฟิร์มแวร์ให้ ESP8266 ผ่านโปรแกรม Arduino IDE ด้วยฐานผู้ใช้ Arduino ใหญ่มากในขณะนั้น ทำให้เฟิร์มแวร์ NodeMCU ได้รับความนิยมน้อยลงเรื่อย ๆ แต่บอร์ด NodeMCU 0.9 ยังขายดีอยู่ เพราะในขณะนั้น NodeMCU 0.9 เป็นบอร์ดพัฒนา ESP8266 บอร์ดเดียวในตลาดที่สามารถเสียบเข้าคอมแล้วอัพเฟิร์มแวร์ได้เลย

บอร์ดพัฒนา NodeMCU เวอร์ชั่นต่าง ๆ

บอร์ด NodeMCU ที่ทางกลุ่มนักพัฒนาแพลตฟอร์ม NodeMCU ได้ทำการออกแบบ และผลิต มีอยู่ 2 รุ่นเท่านั้น คือ NodeMCU V0.9 และ NodeMCU V1.0 ทั้งคู่แตกต่างกันอย่างไร ลองมาดูไปทีละตัวกันครับ

NodeMCU V0.9

เป็นบอร์ดพัฒนา ESP8266 บอร์ดแรก ๆ ของโลกที่รวมชุดโปรแกรมอัพเดทเฟิร์มแวร์มาในตัว ทำให้เสียบสาย USB เข้ากับคอมและตัวบอร์ด ก็สามารถอัพเดทเฟิร์มแวร์ได้เลย หรือเขียนโปรแกรมภาษา Lua ได้เลย หน้าตาของบอร์ด NodeMCU 0.9 มีหน้าตาดังต่อไปนี้

รูปบอร์ด NodeMCU V0.9 ที่ออกจำหน่ายในท้องตลาด

สีของตัวบอร์ด NodeMCU 0.9 มีทั้งสีฟ้า และสีเหลือง , สีฟ้าน่าจะเป็นรุ่นที่กลุ่มนักพัฒนาผลิตขึ้นมาทดสอบภายใน แต่รุ่นสีเหลือง เป็นรุ่นที่จำหน่ายทั่วไปครับ

รูปบอร์ด NodeMCU V0.9 รุ่น Prototype

ปัจจุบัน NodeMCU 0.9 หาได้ยากมาก ๆ ด้วยข้อเสียหลัก ๆ คือ ความกว้างของขาที่มาก ทำให้ไม่สามารถใช้งานได้บนโพรโทบอร์ดเดียว และใช้โมดูล ESP8266 ESP-12 จาก AI-Thinker ที่ปัจจุบันไม่นิยมใช้กันแล้ว

NodeMCU V1.0

เป็นบอร์ด NodeMCU เวอร์ชั่นถัดมา เนื่องจากทาง AI-Thinker ออกโมดูล ESP8266 ใหม่ เป็นรุ่น ESP8266 ESP-12E ทำให้กลุ่มนักพัฒนาออกแบบบอร์ด NodeMCU ใหม่ ได้เป็นเวอร์ชั่น NodeMCU 1.0 ที่มีขนาดเล็กกว่าเวอร์ชั่น NodeMCU 0.9 ค่อนข้างมาก ครั้งแรกที่ผมได้เห็นตัวจริง ผมแปลกใจมากที่เขาลดขนาดลงได้เยอะมาก ๆ สาเหตุที่ลดขนาดได้มาก เพราะทางกลุ่มพัฒนาส่วนกนึ่งมีเงินมากขึ้น จึงใช้อุปกรณ์ที่มีขนาดเล็ก รวมทั้งเลือกโรงงานประกอบที่ดีขึ้นได้ ทางกลุ่มได้ออกแบบลายทองแดงให้เล็กลง เปลี่ยนชิปแปลง USB to Serial ให้เล็กลง เดิมใช้ CH340G เปลี่ยนมาเป็น CP2102 แทน ขยับอุปกรณ์ต่าง ๆ เข้ามาให้ชิดกันมากขึ้น ลดขนาดเส้นทองแดงในแต่ละจุดที่เชื่อมกัน หน้าตาของบอร์ด NodeMCU 1.0 เป็นดังรูปนี้

รูปบอร์ด NodeMCU V1.0

ด้วยขนาดที่เล็ก และจีนก๊อบไปผลิตจำนวนมากในราคาที่ถูก จึงเป็นที่นิยมมาก ๆ ในปัจจุบัน

กลุ่มนักพัฒนาแพลตฟอร์ม ได้พัฒนาแค่ NodeMCU V0.9 และ NodeMCU V1.0 แล้วรุ่นอื่น ๆ ละ คืออะไร และมาจากไหน มาลองไล่ดูต่อกันครับ

NodeMCU v2

คือ NodeMCU 1.0 นั่นเอง ชื่อนี้ผู้เขียนไม่ทราบแน่ชัดว่าถูกเสนอขึ้นมาครั้งแรกเมื่อไร แต่เว็บไซต์ Seeed studio ซึ่งเป็นเว็บค้าปลีกชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ชื่อดังของโลก ก็ใช้ชื่อนี้เช่นเดียวกัน จึงเป็นไปได้ว่าชื่อ NodeMCU v2 เริ่มต้นจาก Seeed studio เป็นผู้เรียกชื่อนี้

ภาพหน้าเว็บของ Seeed studio ที่ลงขาย NodeMCU v2

NodeMCU V3

เป็นบอร์ดพัฒนาที่ไม่ทราบผู้ออกแบบแน่ชัด แต่ไม่ได้มาจากกลุ่มนักพัฒนาหลักของ NodeMCU แน่นอน เพียงแต่ผู้ออกแบบได้ออกแบบมาคล้ายกัน และขโมยชื่อมาใช้ง่าย ๆ ตัวบอร์ด NodeMCU V3 มีข้อจุดด้อยที่ขนาดใหญ่ ไม่สามารถเสียบลงโพรโทบอร์ดอันเดียวได้ เมื่อเทียบกันแล้ว NodeMCU V3 ได้ย้อนกลับไปใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ คล้ายกับ NodeMCU V0.9 ในบางส่วนด้วย

รูปบอร์ด NodeMCU V3 ที่คนส่วนใหญ่เรียก

นอกจากนี้ยังมีบอร์ดหน้าตาแบบอื่น ๆ อีกแต่ใช้ชื่อ NodeMCU V3 ซึ่งไม่เป็นที่นิยมนัก ผู้เขียนจึงไม่ขอกล่าวถึง

NodeMCU V0.9 / NodeMCU V1.0 / NodeMCU 0.9 / NodeMCU 1.0 มีตัว V กับไม่มี แตกต่างกันอย่างไร

กลุ่มนักพัฒนาแพลตฟอร์ม NodeMCU ได้ใช้ชื่อที่มีตัว V มาตลอด คือ NodeMCU V0.9 / NodeMCU V1.0 ส่วนชื่อที่ไม่มีตัว V เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อกลุ่ม ESP8266 Community Forum ที่พัฒนา ESP8266 core for Arduino ขึ้นมา แล้วใช้ชื่อเรียกว่า NodeMCU 0.9 / NodeMCU 1.0 จึงอาจจะบอกได้ว่า ชื่อที่ไม่มีตัว V คือชื่อที่กลุ่ม ESP8266 Community Forum ใช้เรียกนั่นเอง

ภาพขณะเลือกชนิดบอร์ดที่จะอัพโหลดโปรแกรม

กลุ่มนักพัฒนาแพลตฟอร์ม NodeMCU ในปัจจุบัน

เป็นเรื่องน่าเสียดายที่กลุ่มนักพัฒนาแพลตฟอร์ม NodeMCU ปัจจุบันได้ยุติการพัฒนาไปแล้ว ทำให้ไม่มีบอร์ดไหนที่ออกแบบโดยกลุ่มนักพัฒนา NodeMCU จริง ๆ หลังจากบอร์ด NodeMCU V1.0 เลยแม้แต่บอร์ดเดียว

บอร์ด NodeMCU V1.0 / 1.0 / v2 ในปัจจุบัน

ปัจจุบัน NodeMCU ทุกบอร์ดถูกผลิตโดยใครก็ไม่รู้ ทำให้บางชิ้นส่วนมีการปรับเปลี่ยนไปมาบ้าง โดยเฉพาะตัวโมดูล ESP8266 ที่จะมีบางช่วงใช้ ESP8266 ESP-12F แทน ESP8266 ESP-12E หรือมี Logo แปลก ๆ บนตัวโมดูลเข้ามา บางครั้งเป็น Logo รูปตัว Ai บางครั้งเป็นตัว e หรือบางครั้งเป็น Logo ของบริษัท Espressif Systems (บริษัทผู้ผลิตชิป ESP8266) แต่ไม่ว่าจะเป็นโมดูลหน้าตาแบบใด ภายในยังใช้ชิป ESP8266 เช่นเดิม ดังนั้น Logo เปลี่ยน เวอร์ชั่นของโมดูลเปลี่ยน จึงไม่มีความแตกต่างด้านการใช้งานใด ๆ เลย

NodeMCU V1.0 ที่เปลี่ยนโมดูลเป็น ESP8266 ESP-12F แทน

Logo บนโมดูล เปลี่ยนไปใช้ Logo ของผู้ผลิตโมดูลแทน

Logo บนโมดูลเปลี่ยนเป็นสัญลักษณ์อื่นไปเลย

ควรซื้อ NodeMCU ตัวไหนดี ?

ผู้เขียนขอแนะนำ NodeMCU V1.0 เพราะเป็นบอร์ดรุ่นล่าสุดที่ทางกลุ่มนักพัฒนาแพลตฟอร์ม NodeMCU ได้ออกแบบไว้ แม้ปัจจุบันจะถูกปรับเปลี่ยนอุปกรณ์ไปบ้างก็ตาม

ชื่อเรียกที่ถูกต้องจริง ๆ

หากอ้างอิงตามกลุ่มนักพัฒนาแพลตฟอร์ม NodeMCU จะต้องเรียก NodeMCU V0.9 ว่า nodemcu-devkit และเรียก NodeMCU V1.0 / 1.0 / V2 ว่า NodeMCU DEVKIT V1.0 ครับ


อ้างอิง และขอบคุณที่มารูปภาพต่าง ๆ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *