1 พิกเซล เท่ากับ กี่เซ็น

สวัสดีฮัฟฟฟฟ 2day is OK. วันนี้มีคนถามผมเข้ามาว่า 1px = ? cm เลยขอสร้างพื้นที่นี้อธิบายความเข้าใจผิดของเรา ๆ ท่าน ๆ กันครับ

เริ่มจากมารู้จักหน่วยวัดทั้ง 2 ตัวนี้ก่อน ว่าเอาไปใช้งานอะไร แล้วมีที่มาอย่างไร

หน่วยวัด เซ็นติเมตร หรือ เมตร เป็นหน่วยวัดมาตรฐานที่เราใช้กันในโลกจริง สามารถจับต้องได้จริง มีขนาดที่คงที่ มีการใช้งานอย่างแพร่หลาย อย่างความเร็วบนบก เราจะเรียกเป็นกิโลเมตรต่อชั่วโมง โต๊ะขนาด 5 เมตร ตึกสูง 500 เมตร เป็นต้น

หน่วยวัดพิเซล หน่วยวัดนี้เป็นหน่วยวัดจริง ๆ เหมือนกัน แต่เป็นหน่วยวัดค่าของความละเอียด ซึ่งจะต้องนำไปเทียบกับหน่วยวัดมาจรฐานในโลกจริง ๆ อีกที อาจจะ งง ๆ ผมขอยกตัวอย่างแบบนี้นะครับ

กล่องโทรศัพท์มือถือ ท่านอาจจะได้ยินว่า กล่องความละเอียด 12 ล้านพิกเซล มันคืออะไรละ มันหมายความว่ากล้องตัวนั้นมีจุดสำหรับรับแสงทั้งหมด 12 ล้านจุด / กล้อง เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ทำงานด้วยไฟฟ้า มันไม่มีตา มันทำได้แค่วัดว่าแสงที่เข้ามานั้น เป็นสีอะไร แล้วหากอยากได้ออกมาเป็นภาพ ก็ง่ายมาก แค่เอาตัวเซ็นเซอร์วัดแสงมาเรียงต่อกัน 12 ล้านตัว ก็จะได้ออกมาเป็นภาพ 1 ภาพ

ถ้าเราปริ้นภาพออกมา ภาพจะมีขนาดเท่าไหร่ ? ตอบว่า ไม่รู้ ขึ้นอยู่กับโปรแกรมนั้น ๆ ที่ใช้สั่งพิมพ์ จะกำหนดให้ว่า 1 เซ็นติเมตร / 1 เมตร เท่ากับกี่พิเซล หรือขึ้นอยู่กับการตั้งค่าโปรแกรมของคุณเองด้วย ค่าความละเอียดที่ตั้งไว้ ถ้าละเอียดไปก็เปลือง ปริ้นออกมาไม่ดูรู้เรื่อง เพราะเครื่องปริ้นก็ทำงานคล้าย ๆ กล้อง แต่ใช้วิธีฉีดหมึกลงไปทีละจุด ๆ แทนการรับสีเข้ามาทีละจุด ต่อกันออกมาได้ภาพบนกระดาษ หากใช้ภาพที่มีพิกเซลเยอะ ๆ มาอัดรวมกันในพื้นที่น้อย ๆ เครื่องปริ้นมีความละเอียดในการฉีดหมึกน้อย เครื่องปริ้นก็จะมีกระบวนการบางอย่างที่จะตัดความละเอียดส่วนเกินทิ้งไป โดยอาจจะใช้วิธีการเฉลี่ยค่าสีโดยรอบเอา

มาอีกตัวอย่างหนึ่ง เป็นเรื่องของจอกันบ้าง เราน่าจะเคยได้ยินว่า จอขนาด 5 นิ้ว ความละเอียด 2K หรือ 1080p 720p เป็นต้น จอจะใช้วิธีการแสดงผลแบบเดียวกับเครื่องปริ้น คือมีหลอดไฟจำนวนมากมาต่อติด ๆ กัน เรียงไปเรื่อย ๆ เพื่อให้แสดงออกมาเป็นภาพได้อย่างถูกต้อง ถ้าเราไปดูสเปกของมือถือแต่ละเครื่องที่มีจอขนาด 5 นิ้วเหมือนกัน บางเครื่องก็จะมีขนาดพิเซลที่ต่างกัน ขึ้นอยู่กับว่าจอที่เอามาใช้ มีการวางหลอดไฟไว้กี่ดวงในพื้นที่ 5 นิ้ว หากเราลองเอาภาพขนาด 1000 พิเซล ไปเปิดที่มือถือเครื่องหนึ่ง ซูม 100% ภาพเต็มจอพอดี แต่พอไปเปิดในมือถืออีกเครื่องหนึ่ง จอขนาดท่ากันกับเครื่องแรก ลองเอารูปเดิมมาเปิด แล้วรูปมันไม่เต็มจอพอดี มันเล็กกว่าจอแรก นั้นแสดงว่า มือถือเครื่องที่ 1 มีค่าความละเอียดน้อยกว่ามือถือเครื่องที่ 2 นั้นเอง เอาไม้บรรทัดวัด มือถือเครื่องที่ 1 ขนาดรูปที่วัดได้ 5 นิ้ว พอไปเปิดที่เครื่องที่ 2 ไม้บรรทัดเดียวกัน อาจจะวัดได้แค่ 4 นิ้ว

จากตัวอย่างที่ยกมาทั้งหมด จะพบว่า หน่วยพิกเซล มันเทียบกับหน่วยเซ็นติเมตร / เมตร / นิ้ว ไม่ได้ เพราะหน่วยทั้ง 2 มันใช้กันคนละโลก

อ่าว ! ถ้าจะทำป้าย 1×1 เมตร จะตั้งในโปรแกรมยังไงดี ? ในโปรแกรม Adobe Photoshop จะมีให้เลือกขนาดของงาน และหน่วยของงาน ท่านสามารถเปลี่ยนหน่วยแล้วใส่เลขที่ต้องการได้เลย เช่น กรอก 100 เลือกหน่วยเป็น cm

ในโปรแกรมอื่น ๆ ส่วนใหญ่ จะมีให้เลือกหน่วยเช่นเดียวกัน

แต่ถ้าไปเจอว่า ตั้งค่าเท่านั้นเท่านี้พิกเซล จะเท่ากับเท่านั้นเท่านี้พิกเซล ก็บอกว่ามั่วได้เลย ที่มันอาจจะเท่ากันในเครื่องทุกคนเพราะโปรแกรมมันกำหนดมาเอง เราสามารถตั้งค่าได้ด้วยครับว่า 1 นิ้ว จะให้มีความละเอียดกี่นิ้ว โปรแกรม Adobe Photoshop จะมีให้เลือกตอนสร้างงานเช่นเดียวกัน